Perkutan nefrolitotomiya (PCNL): maqsad va ko‘rsatmalar
PCNL — buyrakning kosacha-lohancha tizimidagi toshlarni kichik teri kesmasi orqali nefrostomik yo‘l hosil qilib olib tashlashga qaratilgan kam invaziv operatsiya.
Ko‘pincha qo‘llanadi:
- katta toshlar (jumladan, korallsimon/staghorn);
- ko‘p yoki zich toshlar, DUVL/ureteroskopiya samarasiz bo‘lsa;
- oqim buzilishi bilan obstruktiv toshlar.
Asosiy bosqichlar (o‘quv darajada)
- Tayyorgarlik va drenaj: ko‘pincha sistoskopiya qilinadi va ureteral kateter ureter/lohancha ichiga kiritiladi — kontrastlash va/yoki suyuqlik yuborish uchun (KLT konturlarini ko‘rsatadi, oqimni baholaydi).
- Punksion kirish: UZI/rentgen nazoratida tanlangan kosachaga igna bilan kiriladi.
- Yo‘lni saqlash: igna orqali guidewire (o‘tkazgich sim) o‘tkaziladi.
- Yo‘lni kengaytirish: nefrostomik trakti dilatatsiya qilinadi.
- Nefroskopiya: nefroskop kiritilib tosh ko‘riladi.
- Litotripsiya: lazer/ultratovush/pnevmo bilan maydalash.
- Fragmentlarni chiqarish: qisqich/korzina va/yoki aspiratsiya.
- Yakun: zarurat bo‘lsa nefrostoma yoki JJ stent qo‘yiladi, oqim nazorat qilinadi.
PCNLda “drenaj” nima?
Drenaj — operatsiyadan keyin siydik/suyuqlik chiqishini ta’minlash va tizimni “bo‘shatish”. Odatda:
- nefrostoma trubkasi (tashqi drenaj);
- JJ stent (ichki drenaj);
- ureteral kateter (kontrast/irrigatsiya uchun vaqtinchalik).
Tanlov qonash, qoldiq fragmentlar va obstruksiya xavfiga bog‘liq.